Lodewijk XV Cartouche
Een Comtoise klok met een cartouche wijzerplaat in de Lodewijk XV-stijl heeft een aantal specifieke kenmerken die typerend zijn voor zowel de Comtoise-klok als de esthetiek van de Lodewijk XV-periode (1730-1774). De Lodewijk XV-stijl, ook wel Rococo genoemd, was de Franse stijl die bekend staat om zijn weelderige versieringen, luchthartige vormen, en elegantie. Hier zijn de belangrijkste kenmerken van een Comtoise klok in de Lodewijk XV-stijl met een cartouche wijzerplaat:
1. Cartouche Wijzerplaat
- Cartouche-vormige omlijsting: De wijzerplaat van de Comtoise klok wordt omgeven door een cartouche, wat een decoratieve, vaak gebogen en symmetrische lijst is. In de Lodewijk XV-stijl kunnen de randen van de cartouche florale motieven, schwungachtige lijnen, en krullende vormen bevatten die typerend zijn voor de Rococo.
- Emaille of Gegraveerde Wijzerplaat: De wijzerplaat zelf is vaak van emaille en gegraveerd brons. De cijfers zijn in Romeinse stijl zijn, en de wijzerplaat is meestal delicaat en dun, passend bij de lichtheid die de Lodewijk XV-stijl kenmerkt. In sommige gevallen kunnen de wijzers zelf ook rijk gedecoreerd zijn, met vergulde accenten.
- Versieringen: Rondom de wijzerplaat kunnen versieringen zoals bloemen of bladeren voorkomen, en de stijl is altijd uitgebalanceerd en symmetrisch, met een lichte en verfijnde uitstraling.
2. Lodewijk XV Stijl
De Lodewijk XV-stijl is een overgang van de zwaardere Barok naar de lichtere Rococo stijl, en staat bekend om:
- Elegante, organische vormen: De ontwerpen van deze periode bevatten veel natuurlijke vormen zoals bloemen, bladeren, en sierlijke, asymmetrische lijnen. In de context van een Comtoise klok betekent dit dat de kast vaak versierd is met zulke natuurlijke motieven.
- Vergulding: De kast kan rijkelijk verguld zijn, wat bijdraagt aan de weelde van de klok. Verguldsel kan zowel op de kast als op de wijzerplaat worden toegepast om de klokken een luxueus en glanzend uiterlijk te geven.
- Lichtere en verfijnde vormen: In tegenstelling tot de Barokperiode, waarin de vormen vaak zwaar en dramatisch waren, zijn de ontwerpen in de Lodewijk XV-stijl vaak lichter, gracieuzer, en minder symmetrisch, met een voorkeur voor vloeiende lijnen en een decoratief, verfijnd karakter.
3. Houten Kast
- Kastmateriaal: De kast van de Comtoise in de Lodewijk XV-stijl wordt vaak vervaardigd uit rijk hout, zoals notenhout, eikenhout, of mahonie. Deze houten kasten kunnen gedetailleerd gesneden zijn, met versieringen die vaak bloemen of bladeren bevatten.
- Vorm van de Kast: De kast is meestal slanker dan in de Barokstijl, met elegante gebogen lijnen en een afgeronde vorm. Vaak heeft de kast sierlijke pootjes of gedraaide kolommen, die ook typerend zijn voor de Lodewijk XV-stijl.
- Lichte, luchtige uitstraling: De kast wordt vaak afgewerkt met verguldsel of een lichte lak, wat bijdraagt aan de lichte en elegante uitstraling van de klok.
4. Mechanisch Uurwerk
- Uurwerk: De Comtoise klok in de Lodewijk XV-stijl heeft een mechanisch uurwerk, vaak aangedreven door gewichten en pendule. Deze uurwerken zijn ontworpen om nauwkeurig te zijn en worden vaak in opengewerkte kastjes geplaatst, zodat de mechanismen zichtbaar zijn.
- Slagwerk: Net als andere Comtoise klokken, heeft dit type klok vaak een slagsysteem waarmee de klok het uur en de halve uren aanduidt. Dit slagmechanisme is een belangrijk kenmerk van Comtoise-klokken, zelfs als de kast en wijzerplaat in de Lodewijk XV-stijl zijn uitgevoerd.
5. Decoratieve Accenten
- Verguldsel: De Comtoise klok in de Lodewijk XV-stijl is vaak rijkelijk verguld met gouden accenten, wat bijdraagt aan de luxe en verfijning van het ontwerp. Vergulde versieringen kunnen op de kast, de cartouche-wijzerplaat, en zelfs op de wijzers zelf voorkomen.
- Bloemmotieven en Bladeren: De versieringen rondom de wijzerplaat en de kast kunnen natuurlijke motieven zoals bloemen, krullen, en bladeren bevatten, vaak in symmetrische patronen. Deze ornamenten zijn typisch voor de Lodewijk XV-stijl en geven de klok een gracieus en verfijnd uiterlijk.
- Sierlijke Wijzers: De wijzers van een Comtoise klok in deze stijl kunnen een delicate en sierlijke uitstraling hebben, vaak met vergulde details en krullende vormen die passen bij de luchtigheid van de Lodewijk XV-periode.
Samenvatting van de Kenmerken van de Comtoise Klok in de Lodewijk XV Stijl
- Cartouche Wijzerplaat: De wijzerplaat wordt omlijst door een decoratieve cartouche, versierd met natuurlijke motieven zoals bloemen en bladeren. Vaak van emaille of gegraveerd koper, met verfijnde, Romeinse cijfers.
- Lodewijk XV Stijl: De kast en versieringen zijn elegant, gracieus, en rijk versierd met verguldsel en natuurlijke motieven. De vormen zijn luchtig en organisch.
- Mechanisch Uurwerk: De klok heeft een mechanisch uurwerk, vaak met gewichten en een pendule, en een slagsysteem voor het aangeven van de tijd.
- Verguld en Gedetailleerde Afwerking: De kast en wijzerplaat kunnen worden verguld en bevatten gedetailleerde snijwerk en natuurlijke motieven die kenmerkend zijn voor de Lodewijk XV-periode.
Deze Comtoise klokken in de Lodewijk XV-stijl zijn niet alleen functioneel, maar ook prachtige decoratieve stukken die een luxe en verfijnde uitstraling uitstralen, typisch voor de Rococo-periode van het Franse hof.